Programlama Yapısı
Programlar CNC kontrol ünitesine makineyi kontrol etmek için çalıştırılan komutlar grubudur. Bunlar, satırlar halinde sırayla çalıştırılmak üzere alt alta yazılır. Her bir satır eksen hareketi, çevresel birimleri çalıştırma, takım değiştirme vb. komutlar içerir. Bu satırlar aynı zamanda G kod bloğu olarak da adlandırılır. Her bir G kod satırı(bloğu) bir satır sonu karakteri ile sonlandırılmalıdır.
CNC kodları, başında bir harf ile belirtilen komut ve yanına sayısal değer eklenerek oluşturulur. Her harfin (kodun) özel bir anlamı vardır.
Kodların işlevleri aşağıdaki gibidir:
|
Kod |
İşlev |
Alternatif İşlev |
Tip |
|
A |
A eksen hareketi |
|
Ondalık |
|
B |
B eksen hareketi |
|
Ondalık |
|
C |
C eksen hareketi |
|
Ondalık |
|
D |
Takım yarıçap telafi numarası |
|
Tamsayı |
|
E |
Extruder ekseni hareketi |
|
Ondalık |
|
F |
Kesim hızı miktarı |
|
Ondalık |
|
G |
Hazırlık kodları |
|
Ondalık |
|
H |
Takım boy telafi numarası |
|
Tamsayı |
|
I |
Yay merkezine X ekseninde uzaklık |
|
Ondalık |
|
J |
Yay merkezine Y ekseninde uzaklık |
|
Ondalık |
|
K |
Yay merkezine Z ekseninde uzaklık |
|
Ondalık |
|
L |
Alt program tekrar adedi |
|
Tamsayı |
|
M |
Genel amaçlı kullanım kodları |
|
Tamsayı |
|
N |
Satır numarası |
|
Tamsayı |
|
O |
Program numarası |
|
Tamsayı |
|
P |
Alt program numarası / Bekleme süresi |
Yardımcı tam sayı |
Tamsayı |
|
Q |
Yardımcı ondalıklı sayı |
|
Ondalık |
|
R |
Yarıçap değeri |
Yardımcı ondalıklı sayı |
Ondalık |
|
S |
Spindle dönüş hızı |
|
Tamsayı |
|
T |
Takım numarası |
|
Tamsayı |
|
U |
U eksen hareketi |
X eksen eklemeli hedef (Torna) |
Ondalık |
|
V |
V eksen hareketi |
Y Eksen eklemeli hedef (Torna) |
Ondalık |
|
W |
W eksen hareketi |
Z eksen eklemeli hedef (Torna) |
Ondalık |
|
X |
X eksen hareketi |
Bekleme değeri |
Ondalık |
|
Y |
Y Eksen hareketi |
|
Ondalık |
|
Z |
Z Eksen hareketi |
|
Ondalık |
Kodlar yanındaki değerler ile bitişik yazılmalıdır. İki kod bitişik olmak zorunda değildir; arasına boşluk bırakılabilir. Tamsayı kodların yanındaki değere . (nokta) eklenemez. Kodların başına “+”(artı), “-“(eksi), “.”(nokta) gibi karakterler eklenemez.
Hatalı Yazım Örnekleri:
X 100 (X ve 100 değeri arasında boşluk var)
G04 P20. (Tamsayı tipinde bir kodun yanına . eklenmiş)
-X100 (X kodunun başına - eklenmiş)
Doğru Yazım Örnekleri:
X100
G04 P20
X-100
Ondalıklı sayı tipindeki kodların sonuna “.”(nokta) eklenmezse, sayının ondalıklı bölümü .0000 olarak işleme alınır. Yine aynı şekilde sadece nokta eklenir ve arkasına değer yazılmazsa, bu değer yine .0000 olarak işleme alınır. Benzer biçimde noktadan sonra eklenmeyen her hane 0 olarak işleme alınacaktır.
X100 => X100.0000 olarak işleme alınır
X100. => X100.0000 olarak işleme alınır
X100.2 => X100.2000 olarak işleme alınır
Bir kodun yanına sabit bir sayı verilebileceği gibi değişken de eklenebilir. Değişkenler # ön karakter ile belirtilir.
#0 = 2000000
X#0 => X200.0000 olarak işleme alınır
X-#0 => X-200.0000 olarak işleme alınır
Bir kodun yanında mutlaka değer ya da değişken numarası belirtilmelidir. Her satırın sonunda satır sonu karakteri bulunmalıdır. Satır sonuna “;”(noktalı virgül) eklenebilir ancak zorunlu değildir. Programın sonuna “%” karakteri eklenmesi önerilir.
Program içerisinde “(“ ve “)” karakterleri arasına açıklama yazılabilir. Bu karakterler içindeki alan işlenmeden atlanır.
(AÇIKLAMA)
X100. (KODUN YANINDA AÇIKLAMA)
Kodlar büyük ya da küçük harfle belirtilebilir. Bir kod bloğu 63 karakterden daha uzun olamaz.
Bir program şablonu aşağıdaki gibi oluşturulabilir:
